9 AMELİYATHANE HİZMETLERİ


SAĞLIK HİZMETİ YÖNETİMİ

 

AMELİYATHANE HİZMETLERİ

340

Ameliyathane için düzenleme yapılmalıdır.

15

Hasta ve personel girişi ayrı olmalıdır.

 

Steril, yarı steril ve steril olmayan alanlar tanımlanmalı,

 

o Tanımlanan alanın özelliğine uygun kurallar belirlenmelidir.

 

Steril alan yüzeyleri pürüzsüz, yuvarlak köşeli,  gözeneksiz, kolay temizlenebilir, dezenfekte edilebilir nitelikte ve derzsiz malzeme ile kaplanmış olmalıdır.

 

Sterilizasyon şartlarını sağlayacak şekilde hepafiltre veya benzeri mikroorganizmaları süzebilen ve tutabilen havalandırma sistemi bulunmalıdır. 

 

Ameliyathane süreçlerinin işleyişine ilişkin yazılı düzenleme bulunmalıdır.

5

Yazılı düzenleme;

 

o Ameliyathaneye hasta ve çalışan giriş çıkışı ile ilgili uygulamaları,

 

o Ameliyathanede hasta ve çalışan güvenliği ile ilgili önlemleri,

 

o Temizlik ve dezenfeksiyon kurallarına ilişkin uygulamaları,

 

o Malzeme ve ilaç yönetimine ilişkin düzenlemeleri kapsamalıdır.

 

Her bir ameliyathane odasının sıcaklık ve nem takibi yapılmalıdır.

10

Oda sıcaklığı 20-23 °C olmalı,

 

o Ameliyatın türüne ve ihtiyaca göre 18-26 °C arasında ayarlanabilmelidir.

 

Bağıl nem minimum %30, maksimum %60 olmalıdır.

 

Merkezi tıbbi gaz basınçları izlenmelidir.

10

Medikal gaz kontrol panosundan ve anestezi cihazı üzerindeki göstergelerden merkezi tibbi gaz (oksijen, azot ve varsa medikal hava) basınç ölçümleri kontrol edilmelidir.  

 

Havalandırma sistemlerine yönelik düzenleme yapılmalıdır. 

15

Havalandırma sisteminin bakımı periyodik olarak yapılmalıdır.

 

Basma hava debisi minimum 2.400 m3/h olmalıdır.

 

Taze hava debisi minimum 1.200 m3/h olmalıdır.

 

Ameliyathane odasındaki partikül sayısı tespitine dair periyodik ölçümler yapılmalıdır.

 

Elektrik kesintisine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

10

Tüm cihazların bağlandığı prizler kesintisiz güç kaynaklarıyla beslenmelidir. 

 

Kesintisiz güç kaynaklarının periyodik olarak bakımı ve kontrolü yapılmalıdır. 

 

Hasta transferine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Hasta transferi en az bir sağlık çalışanı eşliğinde yapılmalıdır.

 

Hasta sağlık çalışanı tarafından sağlık çalışanına teslim edilmelidir. 

 

Ameliyat öncesi ve sonrası hasta teslimi sırasında, ameliyat sürecine ilişkin bilgiler sağlık çalışanı tarafından sağlık çalışanına sözlü ve yazılı olarak iletilmelidir. 

 

Güvenli cerrahiye yönelik düzenlemeler yapılmalıdır. 

20

Tüm cerrahi işlemlerde, klinikte doğru bölge ve taraf işaretleme süreci hekim tarafından gerçekleştirilmeli ve işlem hastaya da doğrulatılmalıdır.

 

Cerrahi Güvenlik Kontrol Listesi; kontrol listesi sorumlusu tarafından  anestezi verilmeden önce, ameliyat kesisinden önce ve hasta ameliyathaneden çıkmadan önce uygulanmalıdır.

 

Cerrahi Güvenlik Kontrol Listesi hasta dosyasında saklanmalıdır.

 

Hasta yakınları için bekleme alanları düzenlenmelidir.

10

Bekleme alanlarında, oturma alanları bulunmalıdır.

 

Bekleme alanları temiz olmalıdır.

 

Bekleme alanlarında iklimlendirme sağlanmalıdır.

 

Hasta yakınlarının bilgi alabilmelerine yönelik düzenleme yapılmalıdır. 

 

İlaç ve kit muhafaza edilen buzdolaplarının sıcaklık takipleri yapılmalıdır.

10

Buzdolaplarının içinde bulunan malzemelere göre sıcaklık takibi yapılmalıdır.

 

Hasta Başı Test Cihazlarının (HBTC) kullanımı düzenlenmelidir.

15

HBTC’nin kullanıldığı bölümlerde sorumlular belirlenmelidir.

 

HBTC’nin envanteri tutulmalıdır. 

 

HBTC’nin bakımı ve temizliği yapılmalıdır.

 

HBTC için kalibrasyon ve kalite kontrol testleri çalışılmalı ve kayıt altına alınmalı,

 

o Kalite kontrol sonuçlarında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır.

 

HBTC’yi kullanacak çalışanlara;

 

o Çalışılacak testlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerinde dikkat edilmesi gereken hususlar,

 

o Kalibrasyon ve kalite kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi,

 

o Cihazın temizliği ve bakımı hakkında eğitim verilmelidir.

 

HBTC'de çalışılmış olan tüm test sonuçları, hasta dosyasına kayıt edilmelidir.

 

Hasta kimliğinin doğrulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.

20

Yatışı yapılan her hastada beyaz renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalıdır.

 

o Alerjik hastalarda ise sadece kırmızı renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalı,

 

o Hasta kimlik tanımlayıcı barkotlu olmalı,

 

o Kimlik tanımlayıcıda; protokol numarası, hasta adı–soyadı, doğum tarihi (gün/ay/yıl) bilgileri yer almalı,

 

Tanı ve tedavi için yapılacak tüm işlemlerde hasta kimliği doğrulanmalıdır.

 

Doğum sırasında kız bebeklere pembe, erkek bebeklere mavi kimlik tanımlayıcı kullanılmalıdır.

 

o Aynı seri numaralı anne-bebek kimlik tanımlayıcısı kullanılmalı,

 

o Annedeki beyaz kimlik tanımlayıcı bebeğin cinsiyetine göre belirlenen kimlik tanımlayıcı ile değiştirilmeli,

 

o Bebeğin kimlik tanımlayıcısında; annenin adı-soyadı, bebeğin doğum tarihi (gün/ay/yıl) bilgileri ve anne veya bebeğin protokol numarası bulunmalıdır.

 

Sağlık çalışanları, hasta kimlik tanımlayıcıların kullanımı ve hasta kimliğinin doğrulanması konusunda eğitilmelidir.

 

İlaçların karışmasını engellemeye yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

İlaç isimleri kısaltılarak yazılmamalıdır.

 

Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların listeleri hazırlanmalı, 

 

o Listeler kullanım alanında bulunmalıdır.

 

Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların dolaplardaki yerleşimi ayrı raflarda yapılmalıdır.

 

Pediatrik dozda kullanılacak ilaçlara yönelik tedbirler alınmalıdır.

15

Pediatrik dozdaki ilaçların listeleri ilgili bölümde bulunmalıdır.

 

Pediatrik dozdaki ilaçların dolaplardaki yerleşimi diğer ilaçlardan ayrı raflarda yapılmalıdır.

 

Acil kullanılabilecek pediatrik ilaçların kilograma göre dozları listelenmeli,

 

o Listeler ilgili bölümde bulunmalıdır.

 

Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlara yönelik düzenleme yapılmalıdır.

10

Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar kilitli alanlarda bulundurulmalıdır.

 

Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçların devir teslimi yapılmalıdır. Devir teslim kayıtlarında;

 

o İlacın hangi hastaya kaç adet kullanıldığı,

 

o İlacın kullanıldığı tarih, 

 

o İlacı kimin uyguladığı,

 

o Kime kaç adet ilaç teslim edildiği,

 

Teslim alan ve teslim edenlerin imzaları kayıt edilmelidir

 

Advers Etki Bildirimi ile ilgili düzenleme yapılmalıdır.

15

Ciddi ve beklenmeyen advers etkiler farmakovijilans sorumlusuna bildirilmelidir.

 

Kan ve/veya kan ürünleri için istem formu doldurulmalıdır.

10

Kan ve/veya kan ürünleri istem formunda;

 

o Hastanın;

 

▪Adı ve soyadı,

 

▪Protokol numarası,

 

▪Tedavi gördüğü bölüm,

 

▪Tanısı,

 

▪Kan grubu,

 

▪Transfüzyon endikasyonu,

 

o Hastaya daha önce transfüzyon yapılıp yapılmadığı,

 

o Hasta kadın ise daha önce doğum yapıp yapmadığı,

 

o Kan ve/veya kan ürününün istem gerekçesi,

 

o Hazırlanacak kan ve/veya kan ürününün türü ve miktarı,

 

o Planlanan veriliş süresi,

 

o Hekim kaşesi ve imzası yer almalıdır.

 

Transfüzyon sürecinin güvenliğini sağlamaya yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Transfüzyon öncesi, çapraz karşılaştırma test sonucu ile hasta bilgileri iki sağlık çalışanı tarafından doğrulanmalıdır.

 

Transfüzyondan hemen önce, iki sağlık çalışanı tarafından;

 

o Hastanın kimliği,

 

o Kan ve/veya kan ürününün türü ve miktarı,

 

o Ürünün planlanan veriliş süresi doğrulanmalıdır.

 

Hastanın güvenli transferi sağlanmalıdır.

15

Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

15

Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir.

 

Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır.

 

Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim verilmelidir.

 

Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri  bulunmalıdır.

 

Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı,

 

o Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır.

 

Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır. Etikette;

 

o Kalibrasyonu yapan firmanın adı,

 

o Kalibrasyon tarihi,

 

o Geçerlilik süresi,

 

o Sertifika numarası bulunmalıdır.

 

Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır.

 

Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir.

 

Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanımı ile ilgili kurallar belirlenmelidir.

 

Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir.

 

o Kontrol aralıkları,

 

o Kontrol sorumluları belirlenmelidir.

 

Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır.

 

Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır.

 

Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı,

 

o Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır.

 

Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı,

 

o Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır.

 

El hijyenini sağlamaya yönelik malzeme bulunmalıdır. 

15

Sağlık hizmeti sunulan alanlarda alkol bazlı el antiseptikleri bulunmalıdır.

 

Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Her bölüm için atıklar belirlenmelidir.

 

Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.