13 STERİLİZASYON HİZMETLERİ


SAĞLIK HİZMETİ YÖNETİMİ

 

STERİLİZASYON HİZMETLERİ

170

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır.

10

Sterilizasyon Ünitesi kirli, temiz ve steril alan olmak üzere üç alandan oluşmalıdır.

 

Kirli, temiz ve steril alanlar arasındaki geçiş noktalarında el antiseptikleri bulunmalıdır.

 

Tüm yüzeyler pürüzsüz, gözeneksiz, kolay temizlenebilir, dezenfekte edilebilir nitelikte olmalıdır.

 

Sterilizasyon ünitesinde çalışan personel için giyinme ve dinlenme alanı bulunmalıdır.

 

Sterilizasyon ünitesinin ortam sıcaklığı 18-22 °C ve nem oranı % 35-60 olmalıdır.

 

Steril alanlarda bulunan raflar yerden 20-30 cm yukarıda, tavandan 15 cm aşağıda, hava sirkülasyonu için duvardan 5 cm önde olmalıdır. 

 

 Sterilizasyon ünitesinin işleyişine yönelik yazılı düzenleme bulunmalıdır.

5

Yazılı düzenleme;

 

o Aletlerin;

 

▪Üniteye transferini,

 

▪Ön-temizlik ve dekontaminasyonunu,

 

▪Hazırlık ve bakım alanına taşınmasını,

 

▪Sayımı-bakımı ve kontrolünü,

 

▪Paketlenmesi, steril edilmesi ve depolanmasını,

 

▪Kullanım alanına transferine kadar sterilitenin korunmasını,

 

o İndikatör kullanımını,

 

o Cihazların günlük bakımını kapsamalıdır.

 

Sterilizasyon ünitesine gelen kirli malzemeler için düzenleme yapılmalıdır. 

10

Kirli malzemeler, malzeme listesinden sayımı yapılarak sterilizasyon ünitesine kabul edilmelidir. 

 

Kirli malzemelerin ön temizliği ve dekontaminasyonu yapılmalıdır.

 

Malzemeler, malzeme listesi ile temiz alana teslim edilmelidir.

 

Malzemelerin paketlenmesi temiz alanda yapılmalı,

 

o Cerrahi ve tekstil malzemeler ayrı alanlarda paketlenmelidir. 

 

Sterilizasyon işlemi indikatörler ile takip edilmelidir.

15

İşleme girmiş ve girmemiş paketlerin birbirinden ayrılabilmesi için her paket üzerinde işlem indikatörü kullanılmalıdır.

 

Her bir paket içine en az sınıf 4 kimyasal indikatör konulmalıdır.

 

Biyolojik indikatör kullanılmalıdır.

 

o Buharlı basınç sterilizasyonunda her otoklav için haftada en az bir kez,

 

o Buharlı basınç sterilizasyonunda implant sterilizasyonu yapılacak olan her yükte,

 

o Etilenoksit sterilizasyonunda her yükte,

 

o Formaldehit sterilizasyonunda en az haftada bir kez,

 

o Kuru ısı sterilizasyonunda haftada bir kez,

 

o H2O2 sterilizasyonunda her gün ilk kullanımda,

 

o Sterilizasyon cihazlarında bakım, onarım ve kalibrasyon yapıldıktan sonraki ilk çalıştırmada biyolojik indikatör kullanılmalıdır.

 

Sterilizasyon cihazlarının kontrolüne yönelik düzenleme yapılmalıdır.

10

Cihazların;

 

o   Program döngüleri değerlendirilmeli,

 

▪Gerektiğinde düzeltici ve önleyici faaliyet başlatılmalıdır. 

 

o   Bakımı,

 

o   Kalibrasyonları yapılmalıdır.

 

Basınçlı buhar otoklavlarının günlük bakımı ve kontrolleri yapılmalıdır.

10

Basınçlı buhar otoklavları için vakum kaçak testi;

 

o   Vakum kaçağı 1milibar/dakikadan az ise haftada bir kez yapılmalı,

 

o   1 milibar/dakikadan fazla ise her gün yapılmalı,

 

o   1,3 milibar/dakika üzerinde ise cihazın çalışması durdurulmalıdır. 

 

Her gün cihaz boşken ve sterilizasyon işlemine başlamadan önce Bowie&Dick testi uygulanmalı,

 

o   Test kartının üzerine tarih ve sonuç (olumlu veya olumsuz) yazılmalı,

 

o   Program döngüsü ile birlikte kayıt altına alınmalıdır.

 

Steril malzemelere yönelik düzenleme oluşturulmalıdır.

10

Steril malzemeler steril alanda muhafaza edilmelidir.

 

Steril malzemelerin üzerinde sterilizasyonun yapıldığı cihaz ve sterilizasyonu yapan çalışan için tanımlayıcı, sterilizasyon tarihi ve raf ömrü bulunmalıdır. Raf ömrü;

 

o   Polipropilen tyveck poşet ile paketlenen malzemeler için en fazla 1 yıl,

 

o   Sterilizasyon poşetleriyle paketlenen malzemeler için en fazla 6 ay,

 

o   Çift kat tekstil ile paketlenmiş malzemeler için en fazla 30 gün,

 

o   Çift kat wrap ile paketlenmiş malzemeler için en fazla 30 gündür.

 

Kullanımdaki dezenfektan solüsyonlarının kontrolü yapılmalıdır.

10

Dezenfektan solüsyonunun Minimal Efektif Konsantrasyonunun (MEK) kontrolü yapılmalı,

 

o   Kontrolün periyodu solüsyonun kullanım sıklığına göre hastane tarafından belirlenmeli,

 

o   MEK’in belirlenmesi amacıyla pH ölçerler kullanılmamalıdır. 

 

Dezenfektan solüsyonların üzerine ekleme yapılmamalıdır.

 

Etilen oksite (ETO) yönelik güvenlik tedbirleri alınmalıdır.

15

Etilen oksit sterilizatörünün klimatizasyonu bağımsız bir bacadan dışarı verilmelidir.

 

Kartuşlar özel bir kapalı metal konteynırda saklanmalıdır.

 

Gaz ölçümü yapabilen dedektörler bulunmalıdır.

 

Gaz maskesi ve koruyucu giysi bulunmalıdır.

 

ETO sterilizatörü ile steril edilen malzemeler kullanımdan önce havalandırılmalıdır.

 

Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.

15

Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir.

 

Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır.

 

Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim verilmelidir.

 

Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri  bulunmalıdır.

 

Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı,

 

o Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır.

 

Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır. Etikette;

 

o Kalibrasyonu yapan firmanın adı,

 

o Kalibrasyon tarihi,

 

o Geçerlilik süresi,

 

o Sertifika numarası bulunmalıdır.

 

Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır.

 

Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir.

 

Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanımı ile ilgili kurallar belirlenmelidir.

 

Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir.

 

o Kontrol aralıkları,

 

o Kontrol sorumluları belirlenmelidir.

 

Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır.

 

Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır.

 

Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı,

 

o Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır.

 

Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı,

 

o Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır.

 

Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.

15

Her bölüm için atıklar belirlenmelidir.

 

Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.