Op. Dr. Nart GÖRGÜ - Prostat Büyümesi


Prostat Büyümesi (BPH)

 

Prostat sadece erkeklerde bulunan bir salgı bezidir.  Yaklaşık bir ceviz büyüklüğündedir. Ağırlığı 20-25 gramdır. Şekli bir koniye benzer. Vazifesi spermayı sulandırmaktır. Meninin seminal kese sıvısı ile birlikte %95 ini prostatik salgi oluşturur. Meninin miktarını çoğaltarak döllenmeyi kolaylaştırır. Prostat ergenlik yaşına kadar faal değildir. Ergenlikte faaliyet göstermeye başlar. 

50 yaşının üzerindeki erkeklerin 1/3 ünde prostat büyümesi meydana gelir. Kötü huylu bir tümör değildir.

 

Prostat büyüdükten sonra idrar kanalını sıkıştırır ve hasta idrarını zorlukla yapar ve hatta zamanla idrarını yapamaz duruma gelir. Mesane içerisindeki idrarı boşaltamadığı için idrar kesesi kası aşırı büyür. İleriki safhalarda gevşer ve içerisinde daima bir miktar artık idrar bulur. İdrar atılamadığı için böbreklerde önceleri şişme ve büyüme meydana gelir. Zamanla böbrek dokusu erir. Daha sonraki safhada böbrek dokusu ince bir zar haline gelerek balon gibi şişer. Fonksiyonunu kaybettiği için atması gereken zararlı maddeleri atamaz. Kanda ürenin yükselmesi ile böbrek yetmezliği oluşur.

 

Belirtiler:

Önceleri idrar çapı azalır ve idrar akımı yavaşlar. Ayakta veya oturarak idrar yaparken hasta ileriye doğru idrarını yapamaz. İdrar kesik kesik gelir veya damlalar halinde akar. Tam boşalamama hissi oluşur. İdrar hemen gelmez ve bir süre beklenir. İdrar yapma yavaşladığı için idrar yapma süresi uzar. Sık sık idrara çıkılır. Normalde gece ya idrara çıkılmaz veya bir defa kalkılabilir. Prostat büyümesinde gece idrar kalkmaları olur. İdrarda kanama meydana gelebilir. Kanda üre yükselirse bulantı, kusma, uyku hali, kilo kaybı olur. İdrar kesesi çok şişecek olursa karın alt tarafında şişkin olarak ele gelir. Üzerine bastırılırsa idrar kaçırması olur.

 

Benign Prostat Hiperplazisi - BPH tanısında kullanılan tetkikler nelerdir?

Bu tetkikler idrar tahlili, idrar kültürü, idrar akım hızının ölçülmesi ve işeme sonrası mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi, böbrek fonksiyonlarının (serum kreatinin ve üre düzeylerinin) tespiti, ultrasonografi (böbrek-mesane ve prostat) olabilir. Bunlar arasında idrar akım hızı ölçümü çok önemli bilgiler verebilmektedir.

Hastanemizde iyi huylu prostat büyümesi hastalığı ile ilgili olarak kan-idrar tetkikleri, ultrasonografi, idrar akım hızı ölçümü ve rezidü idrar tayini, sistoskopik ölçümler gibi tüm tetkikler yapılmaktadır. 

 

BPH nasıl tedavi edilir?

Şikayetlerin prostata bağlı tıkanıklık sonucu oluştuğunun saptanması durumunda hekim size çeşitli tedavi alternatifleri sunacaktır. Bu tedavileri genel olarak medikal (ilaç) ve cerrahi tedaviler olmak üzere gruplandırmak mümkündür.

Cerrahi tedaviler bilinen en etkin tedavi yöntemleri olarak yerlerini korumaktadırlar. Henüz hiç bir medikal tedavi ile cerrahiye eş değer sonuçlar elde edilebilmiş değildir. Hastanemizde iyi huylu prostat büyümesi hastalığının tedavisinde açık ve kapalı prostat ameliyatları başarılı bir şekilde yapılmaktadır. 

 

 Sonuç olarak cerrahi tedavi hali hazırda BPH için en önemli tedavi yöntemi olarak yerini korumaktadır. Amaç hastalığın komplikasyonları gelişmeden tedavi seçeneğinin sunulmasıdır. BPH tedavi edilmediği zaman tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, hiç idrar yapamama, idrarda kanama ve en önemlisi de böbrek yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilmektedir. Bu durumlarda medikal tedavinin yeri olmadığı kabul edilmekte, cerrahi tedavi tek seçenek olarak kalmaktadır. Ancak bu aşamadan sonra geri dönüş tam olmayabilir. Öte yandan mevcut şikayetlerin çok uzun zaman süreci içerisinde yavaş yavaş geliştiği ve hastalar tarafından yaşlılığın doğal bir seyri olarak kanıksanabileceği unutulmamalıdır. Dolayısıyla komplikasyonlar gelişmeden tedavi sağlayabilmek amacıyla söz edilen yakınmaları olanların veya belirli bir yaş üzerinde (40-50 yaş) olan her erkeğin zaten prostat kanseri taraması da önerildiğinden bir üroloji uzmanına başvurması uygun olarak düşünülebilir.

 

 KAYNAKLAR : 

Barry M, Fowler F, et al. The american urological association symptom index for benign prostatic hyperplasia. J Urol. 1992 ; 148 : 1549 - 57. 

Perlmutter A, Vallancien G: Thick Loop Transurethral Resection of the Prostate. Eur Urol; 35: 161-165, 1999. 

Kevin T. McVary. Alfuzosin for Symptomatic Benign Prostatic Hyperplasia: Long-Term Experience. J.Urol.175, 35-42 , 2006